بهای سنگین «اعتیاد الگوریتمی»؛ غولهای فناوری در برابر دادگاه برای مرگ چهار نوجوان پاسخگو میشوند
چهار خانواده آمریکایی با طرح شکایتی رسمی در ایالت دلاور، شرکتهای «متا»، «تیکتاک»، «اسنپ» و «گوگل» را متهم کردند که با طراحی الگوریتمهای اعتیادآور و نادیده گرفتن هشدارهای داخلی، نقش مستقیمی در بحران سلامت روان و مرگ چهار نوجوان در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ایفا کردهاند.

گروه علم و فناوری ارغوان نیوز – پروندهی حقوقی جدیدی که علیه چهار غول دنیای فناوری در ایالت دلاور به جریان افتاده است، بار دیگر بحثهای جدی درباره «مسئولیت اجتماعی پلتفرمهای دیجیتال» را به صدر اخبار بازگردانده است. این شکایت، که توسط خانوادههای چهار نوجوان داغدار مطرح شده، ابعاد تازهای از آسیبهای پنهانِ طراحیهای دیجیتال را در معرض قضاوت قرار میدهد.
الگوریتمهایی که از نوجوانی قربانی میگیرند
شاکیان این پرونده مدعی هستند که پلتفرمهای اینستاگرام، تیکتاک، اسنپچت و یوتیوب (گوگل)، نه تنها محیطی امن برای کاربران جوان نیستند، بلکه با تکیه بر الگوریتمهای پیشرفته، نوجوانان آسیبپذیر را در حلقهای از محتوای مخرب گرفتار میکنند. طبق متن شکایت، نمایش هدفمندِ تبلیغاتِ رژیمهای غذایی غیراستاندارد، فیلترهای زیباییِ غیرواقعی و ابزارهای مقایسهی اجتماعی، به ابزاری برای فرسایش روانی نوجوانان تبدیل شده است.
پنهانکاری در برابر هشدارها
نکتهی تکاندهنده در این پرونده، ادعای وکلای خانوادهها مبنی بر «آگاهیِ پیشینیِ» این شرکتهاست. شاکیان تأکید دارند که این پلتفرمها علیرغم دسترسی به گزارشهای داخلی درباره خطرات محصولاتشان، ترجیح دادهاند برای حفظ درگیری (Engagement) کاربران، هشدارها را نادیده گرفته و شواهدِ آسیبزا بودن پلتفرمهای خود را از دید افکار عمومی پنهان کنند.
موجی جدید از پاسخگویی در دنیای دیجیتال
این شکایت، بخشی از یک موج جهانی و فزاینده علیه مدلهای کسبوکارِ شبکههای اجتماعی است. پیش از این نیز شرکت «متا» با پروندههای متعددی در زمینه اعتیادآور بودن محصولاتش دستبهگریبان بوده و در مواردی، شرکتهای فناوری ناچار به پرداخت غرامتهای سنگین و توافقهای مالی با شاکیان شدهاند. با این حال، پروندهی فعلی به دلیل تمرکز مستقیم بر «نقش طراحی پلتفرم در مرگ نوجوانان»، آزمونی دشوار برای استانداردهای حقوقی و اخلاقیِ سیلیکونولی خواهد بود.



