به نقل از ارغوان نیوز، دور جدید تحریمهای سنگین دولت دونالد ترامپ علیه ایران، فراتر از تنشهای دوجانبه، به آزمونی پیچیده برای روابط ایالات متحده و چین تبدیل شده است. گزارشهای تحلیلی از جمله گزارش اخیر «نیوزویک»، حاکی از آن است که هسته اصلی این تنش، بر سر همکاریهای اقتصادی پکن با تهران و بهویژه تداوم خرید نفت ایران توسط چین است؛ همکاریای که واشنگتن برای منزوی کردن کامل ایران، خواهان توقف آن است.
تقابل بر سر منافع اقتصادی
دولت آمریکا با هدف قرار دادن شریانهای حیاتی اقتصاد ایران، از کشورهای دیگر خواسته است تا با سیاست فشار حداکثری همراه شوند. این در حالی است که چین به عنوان شریک تجاری شماره یک ایران و خریدار بخش بزرگی از نفت خام صادراتی تهران، با بهرهگیری از شبکههای واسطه و «ناوگان سایه»، همچنان نقشی کلیدی در بیاثر کردن تحریمهای نفتی ایفا میکند. پیش از اوجگیری تنشها، چین مقصد بیش از ۹۵ درصد نفت صادراتی ایران بود و پالایشگاههای این کشور با بهرهمندی از تخفیفهای ویژه، به فعالیت خود ادامه میدادند.
هشدار قاطع پکن به واشنگتن
پکن در واکنش به رویکرد جدید آمریکا، موضعی سختگیرانه اتخاذ کرده است. «لین جیان»، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، ضمن انتقاد از استراتژی فشار حداکثری، تأکید کرد که چنین رویکردی نه تنها گرهگشا نیست، بلکه به بیثباتی در نظم اقتصادی جهان و نقض حقوق مشروع سایر کشورها منجر میشود. وی با دفاع از ماهیت قانونی همکاریهای تجاری با تهران، هشدار داد که واشنگتن نباید منافع مالی و اقتصادی چین در ایران را هدف قرار دهد و پکن برای صیانت از این منافع، «تمام اقدامات ضروری» را انجام خواهد داد.
سایهی تحریمها بر سر سفر «شی جینپینگ»
این رویارویی در شرایطی رخ میدهد که واشنگتن و پکن خود را برای سفر رسمی «شی جینپینگ» به آمریکا در ماه آینده آماده میکنند؛ سفری که پس از بیش از یک دهه وقفه، از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است. دولت ترامپ در تلاش است تا در این دیدار، امتیازات تجاری بیشتری کسب کند. با این حال، کارشناسان معتقدند که استفاده سیاسی از فشار بر ایران در جریان این مذاکرات، میتواند فضای گفتگوها را تحتالشعاع قرار دهد. چین پیشتر نیز نشان داده است که با بهرهگیری از اهرمهای سیاسی و اقتصادی—همچون تعلیق قراردادهای تسلیحاتی با تایوان—واکنشهای متناسبی به اقدامات واشنگتن نشان میدهد.
نگرانی کاخ سفید از قیمت انرژی
یکی از دلایل پیچیدگی محاسبات دولت ترامپ، وابستگی بازارهای انرژی به تعادل عرضه و تقاضا است. چین با استفاده از ذخایر استراتژیک نفت خود، توانسته است تا حد زیادی از جهش ناگهانی قیمت انرژی جلوگیری کند؛ امری که برای دولت آمریکا نیز حائز اهمیت حیاتی است تا از افزایش هزینههای سوخت داخلی جلوگیری کند.
به نظر میرسد دولت چین اکنون باید میان حفظ پیوندهای راهبردی خود با تهران و مدیریت تنشهای فزاینده با واشنگتن، توازنی ظریف برقرار کند. تحریمهای جدید آمریکا، نه تنها ایران را تحت فشار قرار داده، بلکه به موضوعی محوری در گفتگوهای آینده سران دو ابرقدرت تبدیل شده است که میتواند مسیر توافقات اقتصادی واشنگتن و پکن را دستخوش تغییرات جدی کند.
