بازار جهانی کامپیوتر در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شده است. افزایش قیمت قطعات، محدودیت عرضه حافظه و کاهش قدرت خرید مشتریان باعث شده شرکت‌های تولیدکننده با شرایط دشوارتری برای فروش محصولات خود مواجه شوند. این وضعیت در حالی رخ داده که بسیاری از تولیدکنندگان و خریداران در نیمه نخست سال، برای جلوگیری از تأثیر افزایش احتمالی قیمت‌ها، خریدهای خود را جلو انداخته بودند.
به گزارش ارغوان نیوز، مؤسسه تحقیقاتی Omdia اعلام کرده است که محموله‌های جهانی کامپیوترهای رومیزی، لپ‌تاپ‌ها و ایستگاه‌های کاری در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ به حدود ۵۸.۱ میلیون دستگاه رسیده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۱.۲ درصد کاهش نشان می‌دهد. در گزارش جداگانه مؤسسه IDC نیز افت ۲۰.۱ درصدی محموله‌های جهانی کامپیوتر ثبت شده است. تفاوت این آمارها به روش برآورد و داده‌های مورد استفاده هر مؤسسه مربوط می‌شود.
چرا عرضه جهانی کامپیوتر کاهش یافت؟
یکی از مهم‌ترین عوامل این افت، افزایش هزینه قطعات اصلی کامپیوتر، به‌ویژه حافظه رم و حافظه‌های ذخیره‌سازی SSD است. طبق گزارش Omdia، سهم رم و SSD از هزینه قطعات یک کامپیوتر که معمولاً حدود ۱۵ درصد بود، به نزدیک ۴۰ درصد رسیده است. این مؤسسه همچنین از افزایش بیش از چهاربرابری قیمت این قطعات خبر داده است.
افزایش هزینه تولید، شرکت‌ها را به بازنگری در قیمت محصولات و برنامه تولید وادار کرده است. از سوی دیگر، بالا رفتن قیمت نهایی دستگاه‌ها می‌تواند برخی مشتریان را به تعویق انداختن خرید یا انتخاب محصولات ارزان‌تر سوق دهد. در نتیجه، تولیدکنندگان با بازاری روبه‌رو هستند که در آن هزینه‌ها افزایش یافته، اما تقاضا به همان نسبت رشد نکرده است.
کمبود پردازنده‌ها، کارت‌های گرافیک و برخی قطعات الکترونیکی دیگر نیز شرایط زنجیره تأمین را دشوارتر کرده است. این محدودیت‌ها مدیریت موجودی و برنامه‌ریزی تولید را برای شرکت‌های سازنده کامپیوتر پیچیده‌تر می‌کنند.
کاهش عرضه لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای رومیزی
داده‌های Omdia نشان می‌دهد افت بازار در هر دو گروه اصلی محصولات دیده می‌شود؛ هرچند میزان کاهش در کامپیوترهای رومیزی بیشتر بوده است.
-
کامپیوترهای رومیزی: محموله‌ها با کاهش ۲۳.۵ درصدی به ۱۱.۷ میلیون دستگاه رسیدند.
-
لپ‌تاپ‌ها: محموله‌ها با افت ۲۰.۶ درصدی به ۴۶.۴ میلیون دستگاه کاهش یافتند.
این آمار به محموله‌های ارسال‌شده در زنجیره بازار اشاره دارد و نباید آن را دقیقاً معادل تعداد دستگاه‌های فروخته‌شده به مصرف‌کنندگان دانست. با این حال، کاهش هم‌زمان در هر دو گروه نشان می‌دهد فشارهای موجود به بخش مشخصی از بازار محدود نمانده است.
کدام شرکت‌ها بیشترین افت را تجربه کردند؟
بر اساس آمار Omdia، جایگاه پنج تولیدکننده بزرگ کامپیوتر در سه‌ماهه سوم تغییر عمده‌ای نکرد، اما بیشتر آن‌ها با کاهش محموله‌ها روبه‌رو شدند.
| شرکت | محموله‌ها در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ | سهم بازار |
|---|---|---|
| لنوو | ۱۴.۹ میلیون دستگاه | ۲۶ درصد |
| اچ‌پی | ۱۰.۳ میلیون دستگاه | ۱۸ درصد |
| دل | ۷.۶ میلیون دستگاه | ۱۳ درصد |
| اپل | ۶.۸ میلیون دستگاه | ۱۱.۷ درصد |
| ایسوس | ۵.۴ میلیون دستگاه | ۹.۳ درصد |
در میان این شرکت‌ها، اچ‌پی با افت سالانه ۳۱ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کرد. در مقابل، ایسوس کمترین افت را در میان پنج تولیدکننده برتر داشت. اپل نیز با وجود کاهش ۱۱.۳ درصدی محموله‌ها، سهم بیشتری از بازار را به دست آورد.
آیا وضعیت بازار کامپیوتر در ماه‌های آینده بدتر می‌شود؟
چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار همچنان با عدم‌قطعیت همراه است. Omdia پیش‌بینی می‌کند محموله‌های جهانی کامپیوتر در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۴ درصد کاهش پیدا کنند. این مؤسسه همچنین برای کل سال ۲۰۲۷ افت ۷ درصدی را پیش‌بینی کرده است. تحقق این برآوردها به روند قیمت قطعات، وضعیت تقاضا و شرایط زنجیره تأمین بستگی دارد.
کاهش موجودی انبارها یا افزایش رقابت میان فروشندگان ممکن است در برخی بازارها به تخفیف‌های کوتاه‌مدت منجر شود؛ اما این اتفاق لزوماً به معنای بازگشت قیمت‌ها به سطح سال گذشته نیست. هزینه بالای قطعات همچنان یکی از موانع اصلی کاهش قیمت محصولات جدید به شمار می‌رود.
در مجموع، افت بیش از ۲۰ درصدی محموله‌های جهانی کامپیوتر نشان می‌دهد افزایش هزینه قطعات و کاهش تقاضا فشار قابل‌توجهی بر صنعت سخت‌افزار وارد کرده است. با این حال، این آمار به‌تنهایی میزان تغییر قیمت کامپیوتر در بازار ایران را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی وضعیت داخلی باید عواملی مانند نرخ ارز، هزینه واردات و موجودی فروشندگان نیز بررسی شوند.
