به گزارش ارغوان نیوز، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) مجوز جدیدی برای شرکت Space Exploration Holdings، زیرمجموعه SpaceX، صادر کرده است که به فعالیتهای ارتباطی بینالمللی این شرکت و سرویس Starlink Mobile مربوط میشود. این تصمیم در حالی منتشر شده که طی روزهای اخیر بحث درباره امکان گسترش خدمات استارلینک در کشورهای مختلف، از جمله ایران، دوباره مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، یک نکته مهم درباره این خبر وجود دارد: مجوز FCC بهمعنای صدور مجوز مستقیم برای ارائه اینترنت استارلینک در ایران نیست. سند منتشرشده توسط FCC مربوط به مجوز ارتباطات بینالمللی SpaceX است و برای نتیجهگیری درباره فعالشدن رسمی Starlink در ایران، باید مقررات و مجوزهای مربوط به داخل ایران نیز جداگانه بررسی شود.
FCC دقیقاً چه مجوزی صادر کرده است؟
پرونده موردنظر FCC با شماره T260050 مربوط به شرکت Space Exploration Holdings است؛ این شرکت یک زیرمجموعه کاملاً متعلق به SpaceX محسوب میشود. درخواست اولیه در ماه مه ۲۰۲۶ ثبت شد و SpaceX در ماههای بعد اصلاحاتی را در درخواست خود ارائه کرد.
مجوز صادرشده شامل دو اختیار اصلی است: Global Facilities-Based Authority و Global Resale Authority که بر اساس مقررات بخش ۲۱۴ قانون ارتباطات آمریکا صادر شدهاند. این ساختار به شرکت اجازه میدهد در چارچوب مقررات FCC خدمات ارتباطی بینالمللی ارائه کند.
در اسناد FCC همچنین مشخص شده است که Space Exploration Holdings زیرمجموعه SpaceX است و ساختار مالکیت آن به شرکت تحت کنترل ایلان ماسک مرتبط میشود. بنابراین، عبارت «مجوز ایلان ماسک برای استارلینک» از نظر خبری سادهسازی شده است و عنوان دقیقتر، مجوز FCC برای SpaceX و سرویس Starlink خواهد بود.
آیا این مجوز به معنی فعال شدن استارلینک در ایران است؟
خیر، دستکم سند FCC چنین چیزی را اعلام نمیکند.
مجوز یک نهاد آمریکایی نمیتواند بهتنهایی جایگزین مجوزهای مخابراتی کشور مقصد شود. بنابراین صدور این مجوز را نباید بهعنوان «مجوز فعالیت رسمی استارلینک در ایران» تفسیر کرد.
موضوع ایران البته در بحثهای اخیر پیرامون Starlink مطرح بوده است. Times of Israel در ژوئن ۲۰۲۶ گزارش کرده بود که نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، مدعی شده است که طرحی برای انتقال تعداد زیادی گیرنده Starlink به ایران وجود داشته است. همان گزارش نیز تصریح میکند که Starlink در ایران مجوز فعالیت ندارد و SpaceX در این زمینه اظهارنظر مستقیمی ارائه نکرده بود.
بنابراین میان مجوز بینالمللی SpaceX در آمریکا و مجوز فعالیت Starlink در ایران باید تفاوت قائل شد.
نقش T-Mobile در توسعه استارلینک چیست؟
یکی از بخشهای مهم توسعه Starlink، همکاری SpaceX با اپراتور آمریکایی T-Mobile است. این دو شرکت روی فناوری Direct-to-Cell کار کردهاند؛ فناوریای که هدف آن برقراری ارتباط مستقیم میان ماهوارههای Starlink و گوشیهای هوشمند، بدون نیاز به تجهیزات اختصاصی در برخی سناریوهاست.
T-Mobile در حال حاضر سرویس T-Satellite with Starlink را ارائه میکند. طبق اطلاعات رسمی این شرکت، گوشیهای سازگار در مناطقی که شبکه زمینی در دسترس نیست میتوانند بهصورت خودکار به شبکه ماهوارهای متصل شوند. این سرویس در حال حاضر عمدتاً پوشش آمریکا را ارائه میدهد و T-Mobile اعلام کرده است که برای گسترش خدمات ماهوارهای در خارج از آمریکا با شرکای رومینگ و SpaceX همکاری میکند.
این فناوری با اینترنت خانگی Starlink تفاوت دارد. در Direct-to-Cell هدف اصلی برقراری ارتباط با گوشیهای معمولی سازگار از طریق شبکه ماهوارهای است، در حالی که سرویس سنتی Starlink معمولاً به تجهیزات مخصوص دریافت ماهواره نیاز دارد.
ارتباط خبر جدید با تحولات اخیر Starlink
اهمیت تصمیم FCC را میتوان در تلاش SpaceX برای گسترش فعالیتهای ارتباطی Starlink در خارج از بازار اصلی آمریکا دید. مجوز جدید، چارچوب قانونی فعالیتهای ارتباطی بینالمللی SpaceX را در آمریکا تقویت میکند، اما برای عرضه خدمات در هر کشور همچنان باید الزامات قانونی همان کشور نیز در نظر گرفته شود.
همزمان، Starlink در برخی نقاط جهان در حال گسترش همکاریهای خود با اپراتورهای مخابراتی است. نمونه مهم آن همکاری T-Mobile در آمریکا است که نشان میدهد اتصال مستقیم ماهواره به گوشیهای هوشمند بهتدریج از مرحله آزمایشی به خدمات تجاری نزدیک شده و در برخی بازارها در دسترس قرار گرفته است.
از طرف دیگر، Times of Israel در روزهای اخیر نیز از مطرحشدن دوباره موضوع Starlink و ایران خبر داده است؛ از جمله گزارشی در ۲۵ سپتامبر که در آن سفیر اسرائیل در سازمان ملل تلاش کرده بود یک پایانه Starlink را به دیپلمات ایرانی ارائه کند. این اتفاق یک رویداد سیاسی است و بهخودیخود به معنی صدور مجوز رسمی Starlink برای ایران نیست.
آیا میتوان گفت استارلینک به ایران میآید؟
در حال حاضر، بر اساس اسناد بررسیشده، چنین نتیجهای را نمیتوان با قطعیت اعلام کرد.
آنچه میتوان با استناد به منابع رسمی گفت این است که FCC برای Space Exploration Holdings مجوز ارتباطات بینالمللی صادر کرده و SpaceX نیز با اپراتورهایی مانند T-Mobile برای توسعه ارتباطات ماهوارهای مستقیم با گوشیهای هوشمند همکاری دارد.
بنابراین، تیترهایی مانند «ایلان ماسک مجوز استارلینک در ایران را گرفت» باید با احتیاط استفاده شوند. مجوز جدید FCC یک تحول مهم برای فعالیت ارتباطی SpaceX است، اما سندی برای صدور مجوز فعالیت Starlink در ایران محسوب نمیشود.
