وعده درآمد سریع، استخدام تضمینی و بازگشت سرمایه، به ابزاری برای جذب مشتری در بخشی از بازار آموزش تبدیل شده است. بررسی پرونده‌های قضایی و گزارش‌های نهادهای نظارتی آمریکا نشان می‌دهد برخی شرکت‌ها با تبلیغات گمراه‌کننده، دوره‌های گران‌قیمت و فرصت‌های کسب‌وکار مبتنی بر فناوری را به متقاضیان عرضه کرده‌اند؛ درحالی‌که بسیاری از مشتریان به درآمد وعده‌داده‌شده نرسیده‌اند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس ــ رقم بیش از ۳۰۰ میلیون دلار، یکی از محورهای مهم در بررسی پرونده‌های مربوط به سوءاستفاده از برنامه‌های آموزشی در آمریکا است؛ پرونده‌هایی که نشان می‌دهند چگونه وعده درآمد تضمینی، استخدام قطعی و بازپرداخت هزینه می‌تواند به ابزاری برای فریب متقاضیان آموزش تبدیل شود.
با این حال، تفکیک پرونده‌های مختلف اهمیت زیادی دارد؛ زیرا زیان‌های ثبت‌شده در برنامه‌های آموزشی کهنه‌سربازان آمریکا را نمی‌توان بدون شواهد مستقل، به دوره‌های هوش مصنوعی یا گواهی‌نامه‌های این حوزه نسبت داد.
گزارش واشنگتن‌پست از تخلف در آموزشگاه‌های حرفه‌ای
روزنامه واشنگتن‌پست با بررسی هزاران صفحه از اسناد قضایی و پیگیری درخواست‌های دسترسی به اطلاعات دولتی گزارش داد که طی حدود یک دهه، بیش از ۳۰۰ میلیون دلار از منابع برنامه آموزشی کهنه‌سربازان آمریکا بر اثر تقلب از دست رفته است.
این گزارش ۲۰ آموزشگاه را بررسی کرده که پرونده‌های مربوط به آن‌ها به محکومیت کیفری یا جریمه مدنی منجر شده بود.
در یکی از نمونه‌ها، یک آموزشگاه برای دوره چهار یا پنج‌روزه مراقبت از چمن، ۱۴ هزار و ۹۰۰ دلار شهریه دریافت کرده بود. آموزشگاهی دیگر نیز برای دوره هشت‌روزه ساخت صخره‌های مصنوعی با بتن، ۱۸ هزار و ۵۰۰ دلار از منابع آموزشی دریافت کرده بود.
واشنگتن‌پست همچنین از فعالیت آموزشگاه‌های صوری خبر داد که بدون ارائه آموزش واقعی، میلیون‌ها دلار از بودجه عمومی دریافت کرده بودند.
با وجود اهمیت این ارقام، باید توجه داشت که رقم ۳۰۰ میلیون دلار به زیان ناشی از تقلب در برنامه آموزشی کهنه‌سربازان مربوط است؛ نه مجموع هزینه‌های پرداخت‌شده برای دوره‌های هوش مصنوعی. بنابراین، مرتبط دانستن مستقیم این رقم با گواهی‌نامه‌های هوش مصنوعی، بدون ارائه اسناد مستقل، می‌تواند تصویری نادرست از ابعاد این تخلفات ایجاد کند.
جریمه شرکت فعال در فروش دوره‌های درآمدزایی با هوش مصنوعی
یکی از پرونده‌های مرتبط با تبلیغات درآمدزایی از طریق آموزش و ابزارهای هوش مصنوعی، به شرکت پابلیشینگ‌دات‌کام (Publishing.com) مربوط می‌شود.
کمیسیون تجارت فدرال آمریکا در آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد که این شرکت و دو مدیر آن برای حل‌وفصل اتهام‌های مربوط به تبلیغات گمراه‌کننده، قرار است یک‌ونیم میلیون دلار بپردازند.
این شرکت دوره‌ای با عنوان «آکادمی انتشار هوش مصنوعی» عرضه می‌کرد که قیمت آن به یک‌هزار و ۹۹۵ دلار می‌رسید. در تبلیغات این دوره و خدمات جانبی آن، انتشار کتاب‌های الکترونیکی و صوتی به‌عنوان راهی برای کسب درآمد قابل‌توجه معرفی می‌شد.
بر اساس شکایت کمیسیون تجارت فدرال، مدیران شرکت مدعی بودند خریداران با استفاده از سامانه پیشنهادی آن‌ها می‌توانند ماهانه بین هزار تا سه‌هزار دلار درآمد غیرفعال کسب کنند. با این حال، به گفته این نهاد نظارتی، بیشتر مشتریان به درآمد وعده‌داده‌شده دست نیافته بودند.
ابهام در شرایط بازپرداخت هزینه‌ها و استفاده از نظرهای مثبت مشتریان بدون افشای ارتباط مالی نیز از دیگر موارد مطرح‌شده در این پرونده بود.
پرونده Air AI و اتهام‌های مربوط به درآمد تضمینی
شرکت ایر ای‌آی (Air AI) نیز در پرونده‌ای مرتبط با عرضه خدمات و فرصت‌های کسب‌وکار مبتنی بر هوش مصنوعی، با اتهام‌هایی از سوی کمیسیون تجارت فدرال آمریکا مواجه شد.
این کمیسیون در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد توافق پیشنهادی برای حل‌وفصل اتهام‌ها، ممنوعیت بازاریابی فرصت‌های کسب‌وکار از سوی شرکت و مدیران آن را در بر می‌گیرد.
بر اساس این توافق، حکم مالی ۱۸ میلیون دلاری نیز پیش‌بینی شده بود؛ با این حال، بخش عمده این مبلغ به دلیل ناتوانی ادعاشده در پرداخت، تعلیق می‌شد و پرداخت ۵۰ هزار دلار برای جبران خسارت مصرف‌کنندگان در نظر گرفته شده بود.
اتهام‌های مطرح‌شده علیه این شرکت شامل ارائه وعده‌های گمراه‌کننده درباره رشد کسب‌وکار، درآمد احتمالی و تضمین بازپرداخت بود.
این پرونده‌ها نشان می‌دهند که استفاده از جذابیت فناوری‌های جدید برای فروش دوره‌ها و خدمات تجاری، هنگامی که با وعده‌های درآمدی و بازگشت سرمایه بدون پشتوانه قابل‌بررسی همراه شود، می‌تواند زمینه‌ساز زیان مصرف‌کنندگان باشد.
تقاضای بازار کار برای مهارت‌های هوش مصنوعی واقعی است
رشد تبلیغات دوره‌های هوش مصنوعی را نمی‌توان جدا از افزایش تقاضا برای این مهارت‌ها در بازار کار بررسی کرد.
بر اساس شاخص مشاغل هوش مصنوعی شرکت مشاوره پی‌دابلیوسی استرالیا (PwC)، تعداد آگهی‌های شغلی این کشور که به مهارت‌های هوش مصنوعی نیاز داشتند، از حدود ۲۰ هزار مورد در سال ۲۰۲۴ به ۴۱ هزار مورد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت.
این گزارش همچنین از بالاتر بودن متوسط دستمزد کارکنان دارای مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی خبر می‌دهد.
با این حال، افزایش تقاضا برای این مهارت‌ها به معنای آن نیست که هر دوره کوتاه‌مدت، گواهی‌نامه ناشناخته یا بسته آموزش پرامپت‌نویسی، به‌طور خودکار فرصت استخدام یا درآمد بالاتر ایجاد می‌کند.
ارزش واقعی یک دوره به عواملی مانند کیفیت محتوای آموزشی، مهارت‌هایی که شرکت‌کننده در پایان دوره کسب می‌کند، اعتبار صادرکننده گواهی‌نامه و تناسب آموزش با نیازهای شغلی بستگی دارد.
کارفرمایان ممکن است به توانایی عملی در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، برنامه‌نویسی، تحلیل داده یا توسعه سامانه‌های کاربردی نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، گواهی حضور در یک دوره، بدون اثبات مهارت و تجربه عملی، لزوماً جایگزین توانایی حرفه‌ای نخواهد بود.
چگونه پیش از خرید دوره‌های گران‌قیمت از اعتبار آن‌ها مطمئن شویم؟
کمیسیون تجارت فدرال آمریکا به متقاضیان دوره‌های کسب‌وکار و مشاوره شغلی هشدار داده است که وعده درآمد سریع، سود تضمینی و بازده بالا با تلاش اندک می‌تواند نشانه‌ای هشداردهنده باشد.
پیش از پرداخت هزینه، لازم است ادعاهای فروشنده به‌دقت بررسی شود. برای مثال، باید مشخص شود که آیا مؤسسه واقعاً استخدام را تضمین می‌کند یا صرفاً گواهی پایان دوره ارائه می‌دهد. همچنین، انتشار آمار اشتغال فارغ‌التحصیلان، تعداد کل شرکت‌کنندگان و روش محاسبه درآمد ادعاشده می‌تواند در ارزیابی اعتبار تبلیغات مؤثر باشد.
بررسی امکان تأیید همکاری با کارفرمایان معرفی‌شده و مطالعه دقیق شرایط لغو ثبت‌نام و بازپرداخت هزینه‌ها نیز از اقداماتی است که می‌تواند ریسک خرید را کاهش دهد.
مجموع این پرونده‌ها نشان می‌دهد که فروش وعده‌های درآمدی بی‌پشتوانه در بازار آموزش و خدمات مرتبط با فناوری، مسئله‌ای قابل‌توجه در آمریکا است. در چنین بازاری، تفکیک آموزش مهارت‌محور از تبلیغات درآمدزایی و بررسی مستقل ادعاهای فروشندگان، برای جلوگیری از زیان مالی متقاضیان اهمیت دارد.
