دره خرمآباد در فهرست میراث جهانی؛ اما چرا فلکالافلاک بازماند؟
با اجماع کمیته یونسکو در پاریس، محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد به رسمیت شناخته شد؛ اما عدم ثبت قلعه فلکالافلاک و پل شکسته، پرسشها را برانگیخته است.
ارغوان نیوز – در تحولی بزرگ برای میراث فرهنگی ایران، پرونده «محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد» در چهلوهفتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در پاریس، با موفقیت به ثبت جهانی رسید. این دستاورد، خرمآباد را در نقشهی جهانیِ تاریخِ بشر، به عنوان یکی از خاستگاههای نخستین سکونتگاههای انسان قرار میدهد.
گنجینهای از ۶۳ هزار سال پیش
این پرونده که روایتگر یکی از کهنترین اشکال زیست بشر در منطقه زاگرس مرکزی است، مجموعهای از محوطههای شاخص دوران پارینهسنگی را در بر میگیرد. از جمله این آثار میتوان به غارهای یافته، کلدر، قمری، کونجی، گیلوران، پناهگاه سنگی گرارجنه و تپه فلکالافلاک اشاره کرد. اهمیت این محوطهها در این است که شواهد روشنی از حضور انسان در حدود ۶۳,۰۰۰ سال پیش از میلاد را در اختیار پژوهشگران قرار میدهند.
چرا دره خرمآباد؟
کارشناسان معتقدند موقعیت استراتژیک این منطقه در زاگرس مرکزی، آن را به یکی از مسیرهای اصلی مهاجرت انسان از آفریقا به سمت آسیا و اروپا تبدیل کرده است. دسترسی به منابع آبی پایدار، اقلیم معتدل، سنگهای مناسب برای ابزارسازی و وجود پناهگاههای سنگی طبیعی، این منطقه را در دوران پارینهسنگی میانی به یک سکونتگاه ایدهآل تبدیل کرده بود.
سایه چالشها بر پیکره میراث جهانی
با وجود این موفقیت بزرگ، خبر دوم در این پرونده، بحثبرانگیز است. طبق گزارشهای رسمی، قلعه تاریخی فلکالافلاک و پل شکسته خرمآباد از این پرونده حذف شده و موفق به دریافت عنوان میراث جهانی نشدند. این مسئله باعث شده تا متخصصان میراث فرهنگی، روند بررسی و ارائه مستندات برای این دو اثر نمادین را زیر ذرهبین قرار دهند.
وضعیت فعلی میراث جهانی ایران
با ثبت موفقیتآمیز این محوطه، تعداد آثار فرهنگی و طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ۲۹ عنوان افزایش یافت.
