امارات خواستار رؤیت هلال شد؛ همزمانی ماه نو با خورشیدگرفتگی احتمال تأخیر عید را در خلیج فارس و جوامع مسلمان بریتانیا افزایش داد
— مقامهای امارات متحده عربی از ساکنان این کشور خواستند شامگاه دوشنبه برای رؤیت هلال ماه اقدام کنند؛ موضوعی که زمینهساز تصمیمی مهم درباره پایان ماه رمضان و آغاز عید فطر خواهد بود.
کمیته رؤیت هلال امارات از مسلمانان دعوت کرد تا شامگاه ۸ آوریل هلال ماه شوال را رصد کنند؛ اقدامی که مطابق تقویم قمری اسلامی انجام میشود؛ تقویمی که تعیین مناسبتهای مذهبی را بر پایه رؤیت فیزیکی ماه انجام میدهد.
ستارهشناسان اعلام کردند که احتمال رؤیت هلال امسال بسیار محدود خواهد بود، زیرا تولد هلال شوال همزمان با وقوع یک خورشیدگرفتگی کامل در همان روز شده است. این همزمانی به این معنا بود که ماه در مرحله «ماه نو» قرار داشت و بیش از حد به خورشید نزدیک بود تا پس از غروب قابل مشاهده باشد؛ در نتیجه، تأیید رؤیت هلال بعید به نظر میرسید.
خودِ خورشیدگرفتگی از امارات قابل مشاهده نبود و در بخشهایی از آمریکای شمالی رخ داد، اما زمان وقوع آن بازتابدهنده شرایط دقیق نجومیای بود که معمولاً پیش از دیدهشدن نخستین هلال ایجاد میشود. در نتیجه، ستارهشناسان بهطور کلی انتظار داشتند رمضان ۳۰ روز کامل ادامه یابد و عید فطر در امارات و بخش زیادی از منطقه در ۱۰ آوریل برگزار شود.
این موضوع فراتر از تقویم مذهبی، پیامدهای عملی نیز دارد. تعطیلات مرتبط با عید بر فعالیت نهادهای دولتی، تعطیلی بازارهای مالی در دبی و ابوظبی و روند فعالیت کسبوکارها در بخشهای مختلف تأثیر میگذارد. شرکتها معمولاً برنامهریزی نیروی انسانی، لجستیک و موجودی کالا را بر اساس تاریخ نهایی عید تنظیم میکنند و حتی جابهجایی یکروزه میتواند بر چرخه تقاضا اثر بگذارد.
زمانبندی عید در بریتانیا نیز با دقت دنبال میشود؛ جایی که کسبوکارهای فعال در جوامع بزرگ مسلمان، از جمله جوامع ایرانی، عرب و جنوب آسیایی، اغلب خود را برای افزایش تقاضای مرتبط با عید در بخشهای خردهفروشی، مهمانداری و سفر آماده میکنند. شرکتهای هواپیمایی فعال میان لندن و مقاصد خلیج فارس نیز معمولاً در دوره عید با افزایش فصلی تردد مسافران روبهرو میشوند.
این تصمیم تنها در امارات مورد توجه نیست. کشورهایی مانند ایران نیز از نظام قمری مشابهی پیروی میکنند، اما تفاوت در رؤیت هلال میتواند به اختلاف در تاریخ عید منجر شود؛ موضوعی که بر جریان سفرها و فعالیتهای تجاری فرامرزی تأثیر میگذارد.
اگرچه همزمانی با خورشیدگرفتگی پدیدهای نادر است، اما اصل عدم قطعیت موضوع تازهای نیست. وابستگی به رؤیت هلال باعث میشود زمان عید اغلب تنها چند ساعت پیش از اعلام رسمی مشخص شود.
در شهری مانند دبی، که تجارت در چارچوب زمانبندیهای هماهنگ منطقهای و جهانی جریان دارد، این عدم قطعیت خود به بخشی از ریتم اقتصادی تبدیل میشود.
از این رو، رصد هلال در ۸ آوریل تنها یک نشانه مذهبی نیست؛ بلکه محرکی تقویمی است که به تعیین ریتم بازارها، جابهجاییها و فعالیتهای تجاری در سراسر منطقه کمک میکند.
