انتقال تجهیزات هوایی و سامانههای پدافندی آمریکا به پایگاههای الخرج در عربستان و الازرق در اردن، با هدف دور کردن آنها از برد حملات ایران انجام شد؛ اما تمرکز بر شناسایی زنجیره سوخترسانی و شبکه پشتیبانی این پایگاهها، مسیر تازهای برای هدف قرار دادن توان هوایی آمریکا ایجاد کرد.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، در جریان جنگ ۴۰ روزه، حملات اولیه ایران به پایگاههای آمریکا در قطر، کویت و شرق عربستان که در فاصله کمتر از ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتری مرزهای ایران قرار داشتند، آسیبپذیری این مراکز را آشکار کرد.
کاهش توان رزمی این پایگاهها، فرماندهی آمریکا را به تغییر آرایش واداشت و بخشی از تجهیزات مهم هوایی و پدافندی به پایگاههای دورتر در الخرج عربستان و الازرق اردن منتقل شد.
این جابهجایی اگرچه فاصله تجهیزات آمریکایی از مرزهای ایران را افزایش میداد و زمان بیشتری برای واکنش در برابر پرتابهها فراهم میکرد، اما در مقابل، تراکم تجهیزات در این دو پایگاه و وابستگی آنها به شبکهای گسترده از پشتیبانی، نقاط ضعف جدیدی ایجاد کرد.
شبکه هوایی جدید برای شناسایی موشکهای ایران
پس از آنکه بخش قابل توجهی از رادارهای زمینپایه آمریکا در حملات قبلی آسیب دید، واشنگتن برای شناسایی موشکهای شلیکشده از خاک ایران، بخش مهمی از شبکه کشف خود را بر سامانههای هوایی متکی کرد.
این شبکه شامل پهپادهایی مانند MQ-9 و MQ-4، پرندههای شناسایی اسرائیلی و هواپیماهای سرنشیندار از جمله E-11، E-3 و E-2D بود.
استفاده از این ترکیب، امکان ایجاد یک شبکه متحرک و چندلایه را فراهم میکرد که برخلاف سامانههای ثابت، موقعیت مشخص و دائمی برای هدفگیری نداشت.
بر اساس این گزارش، پیچیدگی و تحرک این شبکه، عملیات مستقیم علیه پایگاههای دوردست را برای ایران دشوار کرده بود و چندین حمله موشکی نیز نتوانست نتیجه مورد انتظار را به همراه داشته باشد.
تغییر راهبرد ایران؛ هدف قرار دادن زنجیره سوخترسانی
در ادامه، رویکرد ایران از هدف قرار دادن مستقیم سکوهای پرتاب و تجهیزات مستقر در پایگاهها به سمت شبکه پشتیبانی و زنجیره سوخترسانی تغییر کرد.
جنگندهها و هواپیماهای هشدار زودهنگام مستقر در الخرج و الازرق برای انجام مأموریتهای طولانی به سوخترسانی هوایی وابسته بودند. در نتیجه، سوخترسانها و زیرساختهای مرتبط با تأمین سوخت به یکی از حلقههای حیاتی این شبکه تبدیل شدند.
بر اساس روایت این گزارش، شناسایی الگوی پرواز سوخترسانها، زمانبندی مأموریتها، مسیرهای جابهجایی و محل استقرار واحدهای تعمیر و کنترل سوخت، حاصل ماهها رصد اطلاعاتی عنوان شده است.
حمله به سوخترسانهای نظامی
در مرحله بعد، یک عملیات ترکیبی با استفاده همزمان از پهپادها و موشکها برای هدف قرار دادن بخشهای مختلف زنجیره پشتیبانی انجام شد.
طبق ادعای مطرحشده در گزارش، هفت فروند سوخترسان نظامی آسیب جدی دیدند که از میان آنها دو فروند بهطور کامل منهدم شدند.
همچنین در جریان این حملات، یک سامانه پدافندی تاد (THAAD) هدف قرار گرفت و منهدم شد و یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد (آواکس) نیز هدف قرار گرفت و سقوط کرد.
آسیب به مرکز پشتیبانی و کنترل سوخت
گزارش همچنین از وارد شدن خسارت شدید به مرکز تعمیر و کنترل سوخترسانها خبر میدهد؛ مرکزی که نقش مهمی در تداوم عملیات هوایی ایفا میکرد.
بر اساس این روایت، این مرکز عملاً از چرخه عملیاتی خارج شد و برخی ساختمانهای محل اسکان نیروهای آمریکایی نیز در جریان حملات آسیب دیدند یا تخریب شدند.
مجموع این تحولات نشان میدهد که در این روایت، نقطه تمرکز عملیات از انهدام مستقیم پایگاههای مستحکم به سمت اختلال در زنجیره پشتیبانی و لجستیک تغییر کرده است؛ رویکردی که میتواند حتی در برابر شبکههای دفاعی چندلایه، آسیبپذیریهای جدیدی ایجاد کند.
