فضای پرجنبوجوشی که معمولاً محلههای فارسیزبان غرب لندن را تعریف میکند، امروز بهطرز محسوسی آرام و سنگین بود؛ همزمان با آنکه خبر تأیید درگذشت ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور ایران، به پایتخت بریتانیا رسید. پس از ساعتها انتظار و ابهام دردناک در پی سقوط بالگرد او در کوهستانهای مهگرفته آذربایجان شرقی در ۱۹ مه، اعلام خبر درگذشت او سایهای سنگین بر جامعه ایرانیان مهاجر انداخت.
برای بسیاری از ایرانیان ساکن لندن که همچنان پیوندهای عمیقی با وطن خود دارند، این خبر با اندوهی عمیق و سنگین همراه شده است. در مراکز اجتماعی بارنت و کافههای آرام کنزینگتون، حس ملموسی از فقدان به چشم میخورد. رئیسی که در سال ۲۰۲۱ به قدرت رسید، از سوی بسیاری از حامیانش چهرهای کلیدی در هدایت کشور در دورهای از فشارهای شدید بینالمللی و دشواریهای اقتصادی تلقی میشد.
در شمال لندن، جایی که بسیاری از خانوادههای ایرانی دهههاست زندگی میکنند، این خبر با حالوهوایی آمیخته به سوگواری دریافت شد؛ فضایی که فراتر از بحثهای معمول سیاسی قرار داشت. یکی از ساکنان فینچلی گفت: «او رئیسجمهور ما بود و این برای ملت ما یک تراژدی است.» جملهای که بازتابدهنده حس عزای ملی بود که بر جامعه سایه انداخته است. برای کسانی که رئیسی را دستی باثبات در فضای متزلزل منطقهای سال ۲۰۲۴ میدانستند، این فقدان ناگهانی حالوهوایی شخصی و عاطفی پیدا کرده است.
این ضایعه در میان سازمانهای مذهبی و فرهنگی ایرانی در سراسر شهر نیز عمیقاً احساس میشود. بسیاری از اعضای جامعه ایرانی غمی آرام و درونی را ابراز کردهاند و بیش از هر چیز بر بُعد انسانی این حادثه تمرکز دارند؛ حادثهای که جان حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، را نیز گرفت. در هفتهای که پیشاپیش با نگرانیهای راهبردی و شرایط نامساعد جوی همراه بود، درگذشت رئیس دولت به لحظهای از آسیبپذیری جمعی تبدیل شده است.
در حالی که دولت ایران دورهای پنجروزه از عزای عمومی را آغاز کرده، خانوادهها و کسبوکارهای ایرانی در لندن نیز خود را برای دورهای از تأمل و سوگواری آماده میکنند. رفتوآمد تجاری معمول در مسیر «لندن-تهران» تا حدی متوقف شده و جای خود را به سکوتی همراه با احترام داده است.
برای جامعه مهاجر ایرانی، امروز نه درباره سیاست است و نه درباره تصمیمات حکومتی؛ بلکه درباره هویت مشترک مردمی است که در سوگ نشستهاند.
