یادداشت: خیزش تازه ایرانیان؛ چرا جامعه ایرانی لندن در حال بازآفرینی دیانای کسبوکار این شهر است
در حالی که گردوغبار یکی از مهمترین هفتههای انتخاباتی سال فرو مینشیند؛ هفتهای که بریتانیا در چهارم ژوئیه شاهد تغییر دولت بود و ایران نیز در ششم ژوئیه مسعود پزشکیان را به ریاستجمهوری برگزید، در خیابانهای کنزینگتون و برجهای شیشهای کنری وارف تحول آرامتر اما عمیقتری در جریان است.
جامعه ایرانی لندن که سالها به دلیل نقش فرهنگی خود شناخته میشد، اکنون با سرعت در حال تبدیلشدن به یکی از کانونهای دانش کسبوکار و کارآفرینی است. این گذار از نوستالژی مهاجرتمحور به کارآفرینی عملگرای فراملی، صرفاً واکنشی به تحریمها نیست؛ بلکه بازتعریفی بنیادین از نقش ایرانیان در اقتصاد جهانی به شمار میرود.
لندن همچنان مهمترین مقصد اروپایی برای ایرانیان مهاجر است و جمعیت ایرانیان این شهر در سالهای اخیر بیش از ۱۱۴ هزار نفر برآورد شده است. برخلاف موجهای نخست مهاجرت که عمدتاً تحت تأثیر جابهجاییهای سیاسی شکل گرفته بودند، نسل کنونی بیش از هر چیز با سرمایههای دانشی، حرفهای و اجتماعی شناخته میشود.
ایرانیان بهطور چشمگیری در بخشهای دانشمحور حضور دارند؛ از پزشکی و مهندسی گرفته تا اقتصاد نوین شامل فناوری مالی و سلامت دیجیتال. شرکتهایی مانند هوما به رهبری دَن وحدت، مدیرعامل ایرانیتبار آن، نمونهای از این روند هستند؛ کسبوکارهایی که لندن را به آزمایشگاهی برای نوآوری ایرانیان تبدیل کردهاند؛ نوآوریای که مستقل از محدودیتهای زیرساختی داخل ایران رشد میکند.
پشتوانه نهادی این رشد نیز در سالهای اخیر تقویت شده است. انجمنها و سازمانهای ایرانی فعال در لندن که برخی از آنها بیش از ۲۵ سال سابقه فعالیت دارند، نقش خود را از گردهماییهای اجتماعی صرف فراتر بردهاند و به مراکز راهنمایی، شبکهسازی و انتقال تجربه تبدیل شدهاند.
برای نسل جوان ایرانیان لندن، دانش کسبوکار دیگر صرفاً به تجارت فرش یا زعفران محدود نمیشود؛ حوزههایی که به دلیل محدودیتهای بانکی و مالی در سال ۲۰۲۴ با کاهش فعالیت مواجه شدهاند. تمرکز امروز بر یادگیری ساختارهای مقرراتی، فناوریهای نوین و سازوکارهای مالی اقتصادهای پیشرفته است.
انتخاب مسعود پزشکیان نیز در میان بخشی از کارآفرینان ایرانی مقیم لندن نوعی «امتیاز امید» ایجاد کرده است؛ امیدی محتاطانه به اینکه شاید کاهش تنشهای دیپلماتیک بتواند بخشی از موانع بانکی و مالی را که سالها مانع جریان سرمایه به پروژههای منطقهای بودهاند، کاهش دهد.
اما داستان اصلی جای دیگری است.
نکته مهم، اتکای روزافزون جامعه ایرانی به تواناییهای خود است. با توسعه سکوهای پیشرفته کسبوکار به کسبوکار، خدمات فناورانه و ابزارهای مالی نوین، بسیاری از ایرانیان لندن نشان دادهاند که دانش، تخصص و مهارت مهمترین دارایی مقاوم در برابر محدودیتها هستند.
در آغاز این دوره سیاسی جدید، جامعه ایرانی دیگر صرفاً در لندن زندگی نمیکند.
این جامعه در حال مشارکت فعال در شکلدادن به آینده اقتصادی، فناورانه و کارآفرینی این شهر است.
